Nýr formaður deildar nautgripabænda

Á deildarfundi nautgripabænda hjá Bændasamtökum Íslands (NautBÍ) voru helstu áherslumál búgreinarinnar slípuð. Ályktanir þaðan voru svo sendar til frekari umræðu á Búnaðarþingi á miðvikudaginn.

Deild nautgripabænda kaus nýjan formann á deildarfundi núna á þriðjudaginn. Rafn Bergsson gaf ekki kost á sér til áframhaldandandi setu og var Sigurbjörg Ottesen, bóndi á Hjarðarfelli í Eyja- og Miklaholtshrepp, kosin í hans stað, en hún hefur verið í stjórn NautBÍ um árabil. Á fundinum þurfti jafnframt að kjósa um alla aðra stjórnarmenn og kom Davíð Logi Jónsson nýr í stjórn. Aðrir sitjandi stjórnarmenn gáfu kost á sér til áframhaldandi setu og fengu allir endurnýjað umboð.

Helstu áherslumál deildar nautgripabænda þegar kemur að nýjum búvörusamningum voru samþykkt á deildarfundi þeirra á þriðjudaginn. Fyrst er að nefna brýningu um að stefnt verði að stöðuleika og uppbyggingu í greininni með því að viðhalda framleiðslustýringarkerfi í mjólkurframleiðslu. Jafnframt er kallað eftir að stórauknu fjármagni verði varið í búvörusamningana, fjárfestingastuðningur verði aukinn, tollverndin efld og ítrekað að ekki skuli verja fjármagni sem er ætlað í nautgripasamninginn í önnur málefni.

Kúabændur vilja eins að hagræðingarkrafan sem verið hefur í búvörusamningunum frá 2005 verði tekin út. Þá benda þeir á að verðtryggingarákvæði skuli halda gildi sínu út samningstímann og verði fylgt eftir árlega.

Búgreinin vill jafnframt að tryggt verði að grunnstoð beingreiðslna verði framleiðslutengdur stuðningur og að aukið fjármagn verði sett í þann lið. Eins eigi að halda fjárstuðningi til aðgerða í loftslagsmálum aðskildum þannig að þær skerði ekki annan stuðning.

Í rökstuðningi segir að afkoma kúabænda hafi verið neikvæð á árunum 2021 til 2024 samkvæmt gögnum frá Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins (RML). Bændur hafi þurft að greiða á bilinu 11 til 15 krónur með hverjum innlögðum mjólkurlítra. Samkvæmt nýjum verðlagsgrundvelli hafi rekstrartap mjólkurframleiðenda verið 107,6 krónur á lítrann í lok árs 2025.  Eins hafi bændur í nautakjötsframleiðslu þurft að greiða með sinni framleiðslu, þó svo að þróunin hafi verið í rétta átt á því sviði.

Þá skoruðu fundarmenn á stjórn deildar nautgripabænda í Bændasamtökum Íslands (NautBÍ) að hefja viðræður við atvinnuvegaráðuneytið um breytingu á reglugerð um kjötmat á þann veg að kvígur sem átt hafa kálf geti flokkast í UN flokk fram að 30 mánaða aldri. Með tilkomu kyngreinds sæðis sé fyrirséð að fjöldi kvíga muni aukast. Mjólkurframleiðendur geti því haft hag af því að lóga kvígum eftir burð fyrir 30 mánaða aldur falli þær af einhverjum ástæðum ekki að framleiðsluskilyrðum.

Kúabændur vilja jafnframt að sæði úr íslenska mjólkurkúastofninum verði ekki aðeins kyngreint fyrir erfðaefni sem gefi af sér kvenkyns gripi, heldur vilja þeir líka geta valið sér að fá nautkálfa. Bændur geti því sætt sínar allra bestu kýr með svokölluðu Y sæði til þess að framleiða kynbótanaut.

Fundurinn beindi því enn fremur til stjórnar NautBÍ að gripagreiðslur verði uppfærðar miðað við verðlagsgrundvallarbúið. Er það vegna þess að samkvæmt nýjum verðlagsgrundvelli er meðalbúið með 61 árskýr, en ekki séu skerðingar á greiðslum fyrir bú með allt að 60 árskúm.